Trong những năm gần đây, thị trường lao động chứng kiến một sự dịch chuyển mạnh mẽ trong tư duy hướng nghiệp của giới trẻ. Thay vì chạy đua theo “tấm vé vàng” đại học bằng mọi giá, nhiều học sinh và phụ huynh đã bắt đầu có cái nhìn thực tế hơn khi lựa chọn con đường học nghề có việc làm ngay. Tại Trường Cao đẳng Công thương Miền Trung (MITC), chúng tôi nhận thấy đây không chỉ là một trào lưu nhất thời mà là xu hướng tất yếu của một nền kinh tế đang khát nhân lực chất lượng cao.
Khi “tấm vé vàng” đại học không còn là lựa chọn duy nhất
Theo các khảo sát gần đây, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đại học làm trái ngành hoặc thất nghiệp vẫn ở mức đáng quan ngại, trong khi các doanh nghiệp lại đỏ mắt tìm kiếm kỹ thuật viên lành nghề. Điều này cho thấy khoảng cách giữa đào tạo hàn lâm và nhu cầu thực tế đang ngày càng nới rộng, thúc đẩy người trẻ tìm kiếm các chương trình học nghề có việc làm ngay để đảm bảo tương lai.
Thực tế tại các cường quốc công nghiệp cho thấy, bằng đại học không còn là bảo chứng duy nhất cho sự thành công. Tại Đức, quốc gia có nền công nghiệp hàng đầu, học nghề được xem là một lựa chọn nghề nghiệp có giá trị, không phải ‘lối thoát’ dành cho học sinh không thể vào đại học. Chương trình đào tạo nghề phát triển ở nhiều nơi trên thế giới, nhưng ở Đức mô hình này rất phổ biến và gần như là một phần không thể tách rời của hệ thống giáo dục sau trung học.
Tại Trung Quốc, các trường dạy nghề từng bị coi là “phương án dự phòng”, nhưng hiện nay đang trở thành lựa chọn chiến lược của nhiều học sinh giỏi vì cơ hội việc làm tốt. Với kỷ lục 12,22 triệu sinh viên tốt nghiệp đại học gia nhập thị trường lao động Trung Quốc năm 2025, cạnh tranh việc làm ngày càng gay gắt, trong khi nhà tuyển dụng đặt trọng tâm lớn hơn vào kỹ năng thực hành. Dữ liệu chính thức của quốc gia này cho thấy nhu cầu tuyển dụng đối với người có bằng thạc sĩ đã giảm từ 20,3% năm 2024 xuống 17,4% năm 2025, trong khi nhu cầu đối với người tốt nghiệp giáo dục nghề tăng từ 8,5% lên 11%, cho thấy xu hướng ưu tiên kỹ năng kỹ thuật.
Ngày càng có nhiều học sinh Trung Quốc lựa chọn học nghề sau khi tốt nghiệp THPT
Thực trạng tại Việt Nam: Khoảng cách giữa “Học” và “Làm”
Ở Việt Nam nghịch lý “thừa thầy thiếu thợ” đã được nhắc đến nhiều năm qua, nhưng đến năm 2026, khoảng cách này càng trở nên rõ rệt, thị trường lao động đang thiếu hụt trầm trọng lao động kỹ thuật có tay nghề cao trong các lĩnh vực như Ô tô, Tự động hóa,…. Mỗi năm, hàng nghìn cử nhân đại học ra trường phải làm những công việc phổ thông để mưu sinh, trong khi các khu công nghiệp và doanh nghiệp FDI lại “khát” lao động kỹ thuật lành nghề.
Việc dành 4-5 năm học đại học tiêu tốn một khoản chi phí không nhỏ của gia đình, nhưng kết quả nhận lại đôi khi là sự chênh lệch giữa kiến thức trong sách vở và công nghệ tại nhà máy. Chọn học cao đẳng trong 2,5 – 3 năm không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính mà còn giúp người trẻ gia nhập thị trường lao động sớm hơn.
Bên trong nhà máy sản xuất ô tô Vinfast
MITC – Nơi hiện thực hóa tư duy “Học thật – Làm thật”
Đứng trước sự dịch chuyển của thị trường lao động, Trường Cao đẳng Công thương Miền Trung (MITC) đã xây dựng một hệ sinh thái giáo dục hiện đại, lấy người học làm trung tâm, gắn chặt với nhu cầu của doanh nghiệp.
Thời lượng thực hành chiếm 70%: Với hệ thống xưởng thực hành, phòng lab được trang bị hiện đại, nhà trường không đào tạo theo lý thuyết suông, mà hướng đến năng lực hành nghề, đảm bảo khả năng làm việc độc lập ngay sau khi tốt nghiệp.
Mô hình đào tạo tại doanh nghiệp: Thông qua mạng lưới hơn 239 đối tác chiến lược, MITC đưa sinh viên đi thực tập thực tế tại các công ty, tập đoàn lớn như Vinfast, Canon, các doanh nghiệp năng lượng tái tạo…. ngay từ năm hai. Điều này giúp xóa bỏ khoảng cách giữa lý thuyết và yêu cầu thực tế của nhà máy.
Cam kết đầu ra và hỗ trợ việc làm: 100% sinh viên tốt nghiệp được nhà trường hỗ trợ kết nối với doanh nghiệp. Thực tế ghi nhận nhiều ngành học như Công nghệ Ô tô, Điện công nghiệp, Hàn công nghệ cao… thường xuyên có đơn đặt hàng nhân sự từ trước khi sinh viên ra trường.
Trường Cao đẳng Công Thương miền Trung tham gia ngày hội việc làm tại Buôn Ma Thuột
Việc lựa chọn ngành nghề phù hợp là quyết định quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và sự nghiệp lâu dài. Với định hướng đào tạo gắn liền với thực tiễn, MITC cung cấp những kỹ năng thực tế để người học tự tin gia nhập thị trường lao động. Để tìm hiểu chi tiết về chương trình học và các chính sách ưu đãi, học sinh và phụ huynh có thể truy cập website của trường mitc.edu.vn hoặc liên hệ trực tiếp để được tư vấn cụ thể Hotline: 086.929.1168, Zalo: https://zalo.me/mitcvn.
Bích Trâm
TT TS&QHDN
