Trong nhiều năm gần đây, cụm từ “thiếu hụt nhân lực” xuất hiện dày đặc trên các báo cáo kinh tế – xã hội. Doanh nghiệp liên tục đăng tin tuyển dụng, mở rộng quy mô sản xuất, dịch vụ. Thế nhưng nghịch lý lại xảy ra: hàng ngàn sinh viên tốt nghiệp mỗi năm vẫn chật vật tìm việc làm, thậm chí làm trái ngành. Vậy nguyên nhân thực sự nằm ở đâu? Điều này đặt ra câu hỏi lớn cho xã hội và đặc biệt là các bạn trẻ đang đứng trước ngưỡng cửa lựa chọn ngành học 2026: Liệu học xong có dễ xin việc hay không?
Lệch pha giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp
Một trong những nguyên nhân cốt lõi khiến sinh viên khó tìm việc là sự lệch pha giữa chương trình đào tạo và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Nhiều ngành học vẫn nặng về lý thuyết, trong khi doanh nghiệp lại cần nhân sự có khả năng bắt tay vào làm việc ngay. Điều này khiến sinh viên dù có bằng cấp nhưng vẫn bị đánh giá là “thiếu kinh nghiệm”.
Thực tế cho thấy, nếu lựa chọn ngành học 2026 chỉ dựa trên danh tiếng hoặc tâm lý “học đại học cho bằng bạn bằng bè”, sinh viên rất dễ rơi vào tình trạng thừa bằng cấp nhưng thiếu kỹ năng. Trong khi đó, thị trường lao động hiện nay đòi hỏi “nhân lực làm được việc ngay”. Doanh nghiệp không còn nhiều thời gian và chi phí để đào tạo lại từ đầu. Sự lệch pha này khiến sinh viên bị đánh giá “chưa đáp ứng yêu cầu”, còn doanh nghiệp thì vẫn than thiếu người, dù nguồn lao động trẻ rất dồi dào.
Thiếu kỹ năng mềm và định hướng nghề nghiệp từ sớm
Bên cạnh học chuyên môn, sinh viên MITC còn được học các kỹ năng mềm
Bên cạnh chuyên môn, kỹ năng mềm là yếu tố quyết định khả năng trụ vững và phát triển trong môi trường làm việc hiện đại. Tuy nhiên, nhiều sinh viên lại xem nhẹ các kỹ năng như giao tiếp, làm việc nhóm, quản lý thời gian, tư duy giải quyết vấn đề hay kỷ luật lao động.
Không ít bạn trẻ chọn ngành học theo xu hướng, theo số đông hoặc theo mong muốn của gia đình mà chưa thực sự hiểu mình phù hợp với nghề gì. Việc thiếu định hướng nghề nghiệp từ sớm cũng là nguyên nhân khiến nhiều bạn trẻ chọn sai ngành. Khi quyết định ngành học 2026, không ít học sinh vẫn chạy theo xu hướng “ngành hot”, mà chưa cân nhắc đến năng lực bản thân và nhu cầu dài hạn của thị trường. Hệ quả là học không đúng sở trường, ra trường mất phương hướng và khó cạnh tranh.
Doanh nghiệp thiếu lao động tay nghề, không thiếu bằng cấp
Hiện nay, thị trường lao động Việt Nam đang thiếu trầm trọng lao động có tay nghề, đặc biệt trong các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ, dịch vụ và sản xuất. Trong khi đó, số lượng cử nhân tốt nghiệp mỗi năm lại ngày càng tăng. Sự mất cân đối này khiến bài toán việc làm trở nên nan giải.
Nhiều doanh nghiệp sẵn sàng trả lương cao nhưng vẫn không tuyển được người phù hợp. Điều này cho thấy, việc lựa chọn ngành học 2026 cần được đặt trong bối cảnh thực tế của thị trường lao động, thay vì chỉ nhìn vào bằng cấp hay tên gọi ngành nghề.
Giải pháp: Học đúng ngành – đúng năng lực – đúng nhu cầu thị trường
Thị trường lao động Việt Nam đang thiếu trầm trọng lao động có tay nghề, đặc biệt trong các lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ, dịch vụ và sản xuất. Ảnh ST
Để tránh rơi vào vòng luẩn quẩn “ra trường – thất nghiệp”, sinh viên cần thay đổi tư duy học tập và định hướng nghề nghiệp. Việc lựa chọn ngành học 2026 nên dựa trên ba yếu tố: năng lực bản thân, nhu cầu xã hội và khả năng phát triển lâu dài của nghề.
Bên cạnh đó, các mô hình đào tạo gắn với thực hành, liên kết doanh nghiệp và cam kết đầu ra việc làm đang trở thành xu hướng tất yếu. Đây cũng là giải pháp giúp sinh viên rút ngắn khoảng cách giữa nhà trường và doanh nghiệp, đồng thời tăng cơ hội việc làm ngay sau tốt nghiệp. Với cách tiếp cận này, ngành học 2026 không chỉ là lựa chọn cho hiện tại mà còn là nền tảng cho tương lai bền vững.
Nếu bạn đang phân vân lựa chọn ngành học 2026, lo lắng về cơ hội việc làm sau khi ra trường và mong muốn được định hướng học tập sát với nhu cầu doanh nghiệp,hãy liên hệ ngay trường Cao đẳng Công Thương miền Trung, bạn có thể theo dõi trên website…. của trường Cao đẳng Công Thương miền Trung, liên hệ ngay hotline: 086.929.1168 để được hỗ trợ tư vấn, hoặc liên hệ Zalo: https://zalo.me/mitcvn
Thanh Huyền
