Với chi phí đầu tư lên đến hàng trăm triệu đồng cho 4 năm đèn sách, liệu bạn đang bước vào đại học để kiến tạo tương lai hay chỉ để “học cho có”? Phát biểu thẳng thắn của GS-TS Lê Quân – Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo: “Đại học không phải là chỗ để học đại” đang trở thành hồi chuông cảnh tỉnh cho hàng triệu sĩ tử trước ngưỡng cửa chọn ngành.
GS-TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, phát biểu tại Hội nghị tuyển sinh ĐH do Bộ GD-ĐT tổ chức ngày 20.4 . Ảnh B.K
Lời cảnh tỉnh từ người làm chính sách: “Đại học không phải chỗ học đại”
Tại Hội nghị tuyển sinh mới đây, GS-TS Lê Quân – Thứ trưởng Bộ GD-ĐT đã đưa ra những con số khiến nhiều người phải suy ngẫm. Theo Thứ trưởng, tổng chi phí học tập và sinh hoạt cho một sinh viên hiện nay không dưới 100 triệu đồng mỗi năm. Sau 4 năm, con số này lên tới khoảng 400 triệu đồng – một khoản đầu tư rất lớn đối với đa số gia đình Việt Nam. Ông Quân nói: “ĐH không phải là chỗ để học đại”. Ông nhấn mạnh: “Bây giờ chi phí học tập ngày càng lớn và 4 năm học tập với chi phí không nhỏ. Nếu ra trường công việc không đáp ứng lực, đặc biệt là không thích ứng được với sự biến đổi của công nghệ thì rõ ràng chúng ta sẽ có những hệ lụy rất lớn về một lực lượng lao động không có chất lượng trong một thời gian không xa”.
Trong số 12 nhóm ngành có thí sinh chọn học nhiều nhất năm 2025, kinh doanh và quản lý ‘áp đảo' khi cứ 5 thí sinh vào ĐH thì một người chọn nhóm ngành này. Ảnh: Hà Ánh
Ông cho rằng, nếu sinh viên ra trường không đáp ứng được yêu cầu công việc, thiếu kỹ năng thực tế hoặc không thích nghi được với sự thay đổi của công nghệ, thì đó không chỉ là thất bại của cá nhân mà còn là sự lãng phí nguồn lực xã hội.
Thực trạng “lệch pha” giữa bằng cấp và thị trường lao động
Những con số thống kê gần đây từ các tổ chức lao động đã phác họa một thực trạng đáng báo động: tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp làm trái ngành đang ở mức trung bình 21,43%, thậm chí có những ngành đào tạo ghi nhận con số kỷ lục trên 60%. Nghịch lý hơn, báo cáo từ Tổng cục Thống kê cho thấy tỷ lệ thất nghiệp ở nhóm có trình độ cử nhân (3,12%) lại cao hơn so với lao động trình độ trung cấp hoặc sơ cấp.
Điều này cho thấy, thị trường lao động đang “khát” những người làm được việc chứ không chỉ “khát” những người có bằng cấp. Việc chọn ngành theo phong trào, theo sự sắp đặt của phụ huynh mà không dựa trên năng lực bản thân đang đẩy nhiều bạn trẻ vào cảnh “có bằng nhưng không có nghề”.
Giải bài toán hướng nghiệp: Đại học hay Cao đẳng?
Trước áp lực về chi phí và yêu cầu khắt khe của thị trường, tư duy “đại học bằng mọi giá” đang dần thay đổi. Nhiều bạn trẻ và phụ huynh đã bắt đầu tìm đến những lối đi thực tế hơn: tập trung vào kỹ năng và thời gian thực hành.
Sinh viên MITC thuộc khoa Cơ khí trường Cao đẳng Công Thương miền Trung thực tập thực chiến tại Công ty CP Cơ khí Vina Nha Trang từ năm 2
Tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp như Trường Cao đẳng Công Thương miền Trung (MITC), sinh viên được tiếp cận với chương trình học chú trọng thực hành, giúp rút ngắn thời gian đào tạo và sớm gia nhập thị trường lao động. Với sự liên kết chặt chẽ cùng doanh nghiệp, những môi trường như MITC đang góp phần giải quyết bài toán “trái ngành” bằng cách đào tạo đúng những gì doanh nghiệp cần. Việc chọn một ngôi trường vừa sức, chi phí hợp lý và cam kết chất lượng đầu ra chính là cách “đầu tư” thông minh nhất trong thời điểm hiện nay.
Thay đổi để dẫn đầu
Thế giới đang thay đổi với tốc độ chóng mặt dưới tác động của AI và chuyển đổi số. Như GS.TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT đã định hướng, các cơ sở đào tạo cần có trách nhiệm hơn với người học, nhưng chính bản thân người học cũng phải có trách nhiệm với tương lai của mình.
Đừng biến 4 năm thanh xuân và hàng trăm triệu đồng tiền mồ hôi nước mắt của cha mẹ thành một sự trải nghiệm “học đại”. Hãy lắng nghe thị trường, hiểu rõ bản thân và lựa chọn một lộ trình nghề nghiệp bền vững – dù đó là Đại học hay Cao đẳng – để mỗi ngày bước chân vào cổng trường là một bước tiến gần hơn tới thành công thực sự.
Để tìm hiểu chi tiết thông tin ngành nghề tại MITC, học sinh và phụ huynh hãy liên hệ ngay trường Cao đẳng Công Thương miền Trung, bạn có thể theo dõi trên website…. của trường Cao đẳng Công Thương miền Trung, liên hệ ngay hotline: 086.929.1168 để được hỗ trợ tư vấn, hoặc liên hệ Zalo: https://zalo.me/mitcvn
Ban Truyền thông MITC
